Recensie: Vreemdelingen en priesters, Stefan Paas

3669


Wat is de rol van de kerk in een verregaand geseculariseerde samenleving? Als je in een gemeente op de biblebelt woont lijkt die vraag misschien niet zo relevant. Maar wat als je in een stad of regio woont waar amper een paar procent actief lid van een kerk is? Wanneer je in zo’n situatie om je heen kijkt en het kleine clubje mensen ziet waarmee je ’s zondags samenkomt kan je soms moedeloos worden. Maar dat is nergens voor nodig, betoogt Stefan Paas in zijn boek Vreemdelingen en priesters. Want allereerst is de situatie voor christenen nooit echt heel anders geweest, en daarnaast is het ook helemaal niet onze taak om elk mens op aarde de kerk binnen te trekken. Met name die laatste gedachte heeft consequenties voor hoe je het kerkzijn in deze tijd inricht.

De auteur begint zijn werk met een overzicht van zes missionaire stromingen die er in de loop der tijd zijn boven komen drijven en voorziet deze van een kritische beschouwing. Paas legt de zwakke kanten bloot van deze ideeën over de missie van de kerk, maar belicht ook de sterke punten, om deze later te kunnen gebruiken voor zijn eigen theorie over plek van de kerk. Zo komt het volkskerkdenken aan bod, waarbij je iedereen die in een land (of dorp/stad) geboren wordt beschouwt als christen. In een kleine gemeenschap kan dat misschien nog wel, maar hoe kun je dit volhouden als de meerderheid zich geen christen noemt of daar zelfs bewust afstand van neemt? Tegelijk heeft de volkskerkgedachte in elk geval een waardevol element voor Paas: de grens tussen kerk en wereld, tussen gelovige en ongelovige, is geen harde lijn.

Zo neemt Paas uit al die gedachtes de sterke punten en combineert hij ze in zijn eigen visie op de missie van de kerk in de wereld. Dat doet hij mede aan de hand van de eerste brief van Petrus, aan ‘de uitverkorenen die als vreemdelingen verspreid’ wonen. Daarin worden de gelovigen aangesproken als ‘koninkrijk van priesters’. Dit priesterschap houdt onder meer in dat je, net als de priesters in het Oude Testament, de rest van het volk vertegenwoordigt tegenover God, beargumenteert de auteur. En als je de rol van de kerk vanuit dat perspectief gaat bezien, levert dat verrassende conclusies op. Het betekent onder meer dat je voorzichtig moet zijn met spreken over ‘wij’-‘zij’ en de grenzen van de kerk, maar ook dat je je niet moet laten ontmoedigen door het kleine aantal. Het is niet onze taak om de kerken maar zo vol mogelijk te krijgen.

Stefan Paas herhaalt zichzelf nogal eens in het boek, maar dat zullen we maar wijten aan het feit dat hij zo enthousiast is over zijn visie. En daar is alle reden voor, want die visie is weldoordacht, genuanceerd én helder. Hij roept ons op om niet bij de pakken neer te gaan zitten als we merken dat maar weinig mensen in onze omgeving zich aangesproken voelen door het evangelie. Maar juist je rol als priester op te nemen en voor je omgeving te bidden, je medemens te vertegenwoordigen bij God. Beeld je maar eens in dat je stadgenoten onzichtbaar aanwezig zijn op de lege stoelen naast je in de kerk, dan krijgt de zondagse eredienst onvermijdelijk meer lading.

Wie graag mag verzuchten dat het vroeger allemaal beter was in de kerk, lees dit boek van Stefan Paas. Maar ook: wie op zoek is naar een degelijk onderbouwd verhaal over de plaats van de kerk in deze maatschappij, lees dit boek van Stefan Paas. Of eigenlijk gewoon: iedereen die zichzelf als actief lid van een kerk beschouwt, lees Vreemdelingen en priesters. Het geeft je een vernieuwende en actuele blik op de vraag waarom je ook al weer naar de kerk gaat.

Tot slot nog een mooie uitsmijter (er staan meer van dit soort mooie quotes in het boek): “Christenen ademen Gods liefde in en uit: aanbidding en zending zijn twee kanten van dezelfde medaille.”

Vreemdelingen en priesters / Stefan Paas / Uitgeverij Boekencentrum / Paperback: 19,90 / Ebook: 11,99

Koop dit boek

GEEN REACTIES

LAAT EEN REACTIE ACHTER