Recensie: Hoe God koning werd, Tom Wright

502


Weten we eigenlijk nog wel waar het echt om draait in de vier evangeliën? Volgens nieuwtestamenticus Tom Wright, ook wel bekend als N.T. Wright, zijn we, mede vanwege onze focus op de belijdenisgeschriften en de brieven van Paulus, uit het oog verloren wat de betekenis is van de komst van Jezus. Het wordt volgens hem hoog tijd de evangeliën de plek te geven die ze behoren te krijgen. De traditionele driepoot ‘ellende – verlossing – dankbaarheid’ die centraal staat in de boodschap van vrijwel alle christelijke stromingen moet in het perspectief geplaatst worden van wat er werkelijk gebeurde toen Jezus stierf, uit de dood opstond en naar de hemel ging: de vestiging van zijn koninkrijk.

De claim die Tom Wright in zijn boek doet, heeft nogal wat consequenties. Dat geeft hij ook zelf toe in het voorwoord. “In de kern van het christelijk geloof […] schuilt een fundamenteel probleem.” Dat probleem beschrijft Wright in de rest van zijn boek, en komt grotendeels neer op het punt dat de meeste christenen een tweedeling maken tussen koninkrijk en kruis. Ofwel er wordt teveel gericht op het koninkrijk, en dan met name de sociale boodschap van het evangelie, ofwel er wordt teveel gericht op het kruis ‘dat ons veilig in hemelse sferen brengt’. Wie zo denkt is volgens de auteur ‘radicaal ontrouw aan de Schriften, aan de kern van de Bijbel’.

Om de kern van de vier evangeliën opnieuw te ontdekken moeten we een viertal manieren waarop ze geïnterpreteerd kunnen worden beter op elkaar afstemmen. Vergelijk het met een speakerset van vier luidsprekers, waarvan elk ofwel te hard of juist te zacht staat. Als eerste is er de boodschap die vrijwel uitgedraaid staat in onze hedendaagse evangelieverkondiging: de evangeliën presenteren zich als de climax van de geschiedenis van Israël. Wright toont met diverse citaten uit het Oude Testament aan dat de komst van Jezus het hoogtepunt is in de geschiedenis van Israel. Wanneer we ons daar niet van bewust zijn, verliezen we een belangrijk element van het evangelie uit het zicht.
De tweede luidspreker staat over het algemeen ook te zacht afgesteld: Jezus is Israëls God die naar de mensen terugkwam. “Wanneer we dit vergeten wordt het misschien nog wel moeilijker om het koninkrijk dat zich een weg baant in deze wereld te combineren met Gods zoon die een schandelijke dood sterft.”
De derde manier waarop de evangeliën geïnterpreteerd kunnen worden, is als ware ze een soort statuten van het christendom, waarin Jezus aangeeft hoe zijn volgelingen moeten leven. Deze luidspreker staat in onze tijd onevenredig hard afgesteld. Tom Wright: “De evangeliën (of eigenlijk: Jezus) houden zich niet bezig met het ‘stichten van de kerk’, zoals sommigen beweren. Er wàs al een volk van God.” Wanneer je deze boodschap van de evangeliën zachter afstelt zul je duidelijker de andere, minstens zo belangrijke boodschappen kunnen horen.
De laatste luidspreker in de metafoor van Wright is bij veel christenen helemaal uitgedraaid. Dit is de boodschap die in de evangeliën verwerkt zit over ‘het koninkrijk van God dat botst met het rijk van de keizer’. “Het kruis in Johannes, waaraan zoals we weten Gods liefde en Jezus’ liefde volkomen zichtbaar worden, is het moment waarop God de macht grijpt en heerst over de keizer. Vanaf nu wordt de heerser van de wereld geoordeeld.”

Waar gaat Wright heen met zijn argumentatie over de verschillende luidsprekers die beter afgesteld moeten worden? Naar zijn belangrijkste stelling, namelijk het feit dat heel het Oude Testament heenwerkt naar op de komst van Jezus, en dat die komst van Jezus als eerste betekent dat God Koning werd op aarde. Het volstaat in de verkondiging van het evangelie volgens Wright dus niet om simpelweg te focussen op de vergeving van zonden en een eeuwig leven dat ons gelovigen wacht. Dat mag niet de kern zijn van de christelijke boodschap. De kern moet juist zijn dat God in Jezus koning werd en dat zijn koninkrijk op aarde gevestigd werd op het moment dat Jezus aan het kruis werd gespijkerd.

Hoe God koning werd is een tot nadenken stemmend boek waarin de auteur vlot en tegelijk diepgaand zijn gedachten deelt over een belangrijk probleem dat hij in het hedendaagse christendom signaleerde. Er zijn vast allerlei nuances aan te brengen in zijn nogal stellige overtuigingen, maar in de kern heeft Wright volgens mij een punt, als je alles op een rijtje zet. Wright leert je op een nieuwe manier naar het verhaal van Jezus te kijken, zonder de algehele lijn van Gods verhaal uit het oog te verliezen, iets waartoe we vandaag de dag jammer genoeg nogal gauw de neiging hebben. Een aanbevolen boek!

Hoe God koning werd / Tom Wright / Vertaling: Rika Vliet en Zwany Kamerman / Uitgeverij Van Wijnen / Paperback: 24,95

Koop dit boek

GEEN REACTIES

LAAT EEN REACTIE ACHTER