Dicht bij ons: Overdenkingen bij de Psalmen, Hetty Lalleman

478

De Psalmen zijn geliefd als bijbelstudie-onderwerp maar ook als leidraad voor stille tijd en meditatie. Niet gek dus dat er veel dagboeken en boeken met overdenkingen rondom de teksten van de psalmen verschijnen. Binnenkort komt bijvoorbeeld ook Tim Keller met een dagboek over de Psalmen. Van de hand van Hetty Lalleman, docent Oude Testament aan het Spurgeon’s College in Londen en bekend van het boek Is dit onze Vader?, verscheen deze maand bij Ark Media een boekje met 30 overdenkingen bij bekende en minder bekende psalmen.

De overdenkingen zelf bestaan uit gemiddeld steeds zo’n drie pagina’s, en ook de tekst van de psalmen is er bij afgedrukt, in de Nieuwe Bijbelvertaling. Elke overdenking zet je even stil bij de tekst en betekenis van de psalm, soms worden ook verbanden met andere teksten aangedragen. Een prachtig (cadeau)boekje, ideaal om bijvoorbeeld een maand lang iedere dag een psalm te lezen en te overdenken. Ter inspiratie deel ik hieronder de overdenking van Hetty Lalleman bij Psalm 8, de mooie psalm over de plek van de mens in Gods schepping.

Koop dit boek

‘HEER, onze Heer, hoe machtig is uw naam op heel de aarde.’
Dit is het soort tekst dat past op een poster van prachtige besneeuwde bergen of onstuimige rivieren. Het is een lofzang op Gods schepping. Het is de psalm waaraan je denkt als je naar de sterrenhemel kijkt in een heldere nacht.
Maar er is meer: de psalm gaat ook over de realiteit van ons leven als mens op aarde, de harde werkelijkheid waar we tegenaan kunnen lopen.
Vers 3 zegt: ‘met de stemmen van kinderen en zuigelingen bouwt u een macht op tegen uw vijanden om hun wraak en verzet te breken.’ Er is sprake van machtelozen, vertegenwoordigd in baby’s en kleine kinderen die nog aan de borst worden gevoed. Er is ook sprake van vijanden en mensen die op wraak uit zijn. Dat is de wereld waarin wij leven, de wereld van het journaal, de dagelijkse werkelijkheid van heel veel mensen. Deze psalm blijft niet dromerig kijken naar de pracht van de schepping, maar zet ons met beide benen op de grond. God ‘bouwt een macht op’ tegen de vijanden van baby’s en zuigelingen. Hoe dat werkt weten we niet precies, maar in de psalm is duidelijk dat God groter is dan welke aardse macht ook. En vanuit andere delen in de Bijbel is eveneens duidelijk dat niet de ‘sterken’ op aarde de overwinning behalen, maar dat God juist door ‘zwakke’ mensen heen werkt.
Het begin en het eind van de psalm bevestigen dat Gods naam machtig is over de hele aarde. Ons leven en onze werkelijkheid zijn daardoor omgeven. Van het begin tot het einde van de geschiedenis is God de belangrijkste, die al onze lof waard is.
Zo komen we ook bij onze plaats op aarde, onze plek als sterveling en mensenkind. (vers 5) Dat zijn woorden die ons herinneren aan het feit dat wij God niet zijn, maar schepselen die allemaal eens moeten sterven. We zijn kwetsbare wezens. Als je de macht van God ziet door naar de sterrenhemel te kijken, zou je bijna denken dat je in het niets verdwijnt. (vers 4 en 5) En toch: in die majestueuze schepping van de oneindige God hebben wij een plek hier op aarde gekregen. Beter gezegd: God heeft ons die plek gegeven. Daar hebben we geen recht op, maar God heeft ons die plaats toegekend. Een plek als van een koning: gekroond met glans en glorie. (vers 6) Daar hoort een koningstaak bij: het regeren over alles wat ‘aan de voeten van de mens’ is gelegd. Uit het oude Egypte is er een voorstelling van een farao die overwint en zijn voet zet op de nek van de overwonnenen, als teken van onderwerping aan hem. Zo mag de mens regeren over de schepping; overigens niet met geweld, maar met wijs beleid. Denk maar aan Genesis 1:28: ‘Hij [God] zegende hen en zei tegen hen: “Wees vruchtbaar en word talrijk, bevolk de aarde en breng haar onder je gezag: heers over de vissen van de zee, over de vogels van de hemel en over alle dieren die op de aarde rondkruipen.” Psalm 8:8-9 noemt dezelfde categoriëen in omgekeerde volgorde: dieren van het veld, vogels, vissen. Mens-zijn is een koninklijke zaak met koninklijke verantwoordelijkheden om te regeren op een manier die ‘God waardig’ is.
Je kunt op verschillende manieren over de schepping denken. Je kunt debatteren over hoe alles is ontstaan, je kunt ervan genieten tijdens je vakantie of op een heldere nacht als je naar de sterren kijkt. Je kunt je verwonderen over een baby, hoe wonderlijk mooi God zo’n klein mensje heeft gemaakt. Je kunt ook een lied zingen over de schepping: een loflied dat begint en eindigt (vers 2 en 10) met God en zijn macht en glorie, tegenover onze onmacht en de gebrokenheid die wij om ons heen zien. Psalm 8 positioneert ons op de juiste plek, omsloten door onze Schepper. Alleen op die manier zijn wij echt mens.


GEEN REACTIES

LAAT EEN REACTIE ACHTER